TTO - Các xét nghiệm ADN vừa giải đáp phần nào bí ẩn xung quanh cái chết của vua Tutankhamun (1343 TCN - 1325 TCN) từ thời Ai Cập cổ đại.

Zahi Hawass, quan chức phụ trách khảo cổ của Ai Cập, đã thông báo kết quả xét nghiệm ADN và chụp cắt lớp xác ướp của Tutankhamun (còn gọi là Vua Tut) như trên tại Bảo tàng Ai Cập hôm 17-2.

Theo kết quả này, vị vua trẻ đã chết vì bệnh sốt rét sau khi bị ngã, chấm dứt giả thuyết trước đó là ông bị giết chết. Ông cũng bị khèo chân và dùng gậy khi đi lại.

Hawass cho biết vết thương đằng sau hộp sọ của Tutankhamun từng được coi là bằng chứng cho thấy ông bị ám sát thực ra chỉ là một lỗ nhỏ do những người làm công tác bảo quản xác tạo ra.

Hình ảnh Vua Tut được tái hiện bằng máy tính và xác ướp của ông hiện nay - Ảnh: Reuters

"Chúng tôi tìm thấy bằng chứng từ ADN chứng minh ông bị sốt rét nặng", ông Hawass nói. "Ông ấy rất ốm yếu, đi phải chống gậy. Khi 19 tuổi, ông mắc bệnh sốt rét, bị ngã, và vì sao bị ngã thì chúng tôi không biết, có thể ngã trong nhà tắm. Do bị ngã và vốn bị sốt rét khiến cơ thể rất yếu, ông chết".

Dường như Tutankhamun có 2 người con. Xét nghiệm hai bào thai là xác ướp cho thấy đây chính là dòng dõi của ông, có thể với vợ là Ankhsenpaamon.

Khi qua đời ở tuổi 19 sau khi trị vì được 10 năm, Tutankhamun là nguồn gốc của bao lời phỏng đoán tương tự như khi ông ra đời.

Các nhà nghiên cứu từ Ai Cập đã xét nghiệm ADN để vẽ ra gia phả của Tutankhamun. Nhóm nghiên cứu do Hawass dẫn đầu đã phân tích ADN từ 11 xác ướp, trong đó có cả Tutankhamun. Kết quả cho thấy cha của ông hầu như chắc chắn là vua Akhenaten, trị vì từ 1351 - 1334 TCN và là người cố gắng áp đặt tôn giáo độc thần cho thế giới Ai Cập cổ đại.

Một xác ướp vô danh khác cũng được xác nhận là mẹ của Tutankhamun, dù tên của bà vẫn chưa rõ. Xác ướp này được biết tới với cái tên “Bà trẻ”, được các nhà khảo cổ học người Pháp phát hiện năm 1898 tại Thung lũng các vị vua. Phát hiện này cũng chấm dứt giả thuyết rằng Tutankhamun là con của Hoàng hậu Nefertiti.

Các nhà khoa học cũng phát hiện ra bà của Tutankhamun. Đó là Hoàng hậu Tiye.

Các nhà Ai Cập học nhận định những phát hiện này đặc biệt và quan trọng. Tuy nhiên Alain Zivie, người điều hành các khu vực khảo cổ của Pháp tại Saqqara cũng cảnh báo “cần phải rất khiêm tốn trước khi có tất cả các câu trả lời”, vì các mẫu vật nghiên cứu có từ thời rất xa xưa.

Phát hiện về thế giới cổ đại nhờ sự hỗ trợ của khoa học được xem là một trang mới trong nghiên cứu lịch sử; là cách để loài người hiện đại hiểu thêm về quá khứ, bệnh tật ngày nay.

Tuy nhiên, việc sử dụng thiết bị hiện đại cũng gây nên rất nhiều tranh cãi về đạo đức.

Tiến sỹ Howard Markell, Giám đốc của Trung tâm Lịch sử Y Dược tại Đại học Michigan nói. “Những thiết bị hiện đại nhất đi kèm với trách nhiệm lớn nhất. Làm phiền người chết là điều cấm kỵ ở nhiều xã hội, ở nhiều thời kỳ. Và điều này là có lý do chính đáng”.

Với những nghiên cứu như về Tutankhamun, cần phải trả lời hoặc một trong hai câu hỏi: Liệu phát hiện có thay đổi được sự hiểu biết của chúng ta về quá khứ hay không? Nó có giúp chúng ta hiểu hơn về sức khỏe và bệnh tật ngày nay hay không?

Ông cho rằng nghiên cứu mới đã trả lời được cả hai câu hỏi đó.

HẠNH NGUYÊN (Theo AFP, CSM)