Thời gian sử dụng quá lâu, quạt thông gió không đủ mạnh,
nhiệt độ môi trường bên ngoài cao… là những nguyên nhân chính khiến cho nhiệt
độ linh kiệm máy tính cao. Điều này có thể dẫn tới tình trạng treo máy khi đang
hoạt động hoặc nặng hơn là hỏng hóc các linh kiện trên máy tính.
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một vài công cụ để người dùng có
thể quản lý nhiệt độ trên máy tính của mình, kèm theo đó là một giải biện pháp
xử lý khi nhiệt độ máy tính quá cao.
HWMonitor: là công cụ miễn phí, liệt kê đầy đủ nhiệt độ của tất
cả các linh kiện trên máy tính như mainboard, cpu, ổ cứng, card đồ họa… ngoài
ra, phần mềm còn hiển thị tốc độ quay của quạt thông gió, để người dùng biết
được quạt thông gió hiện tại trên máy tính có đủ mạnh hay không.

Phần mềm sẽ thống kê nhiệt độ cao nhất/thấp nhất và trung
bình trong suốt thời gian sử dụng máy tính (kể từ lúc phần mềm được kích hoạt).
Download phần mềm tại đây (Bao gồm phiên bản cải đặt và phiên bản portable dành cho Windows 32-bit và
64-bit).
Real Temp: Ngoài
chức năng hiển thị nhiệt độ hiện tại, Real Temp còn cho người dùng biết nhiệt
độ hiện tại có ở mức an toàn hay không. Tương tự như HWMonitor, Real Temp sẽ
hiển thị nhiệt độ cao nhất, thấp nhất của cpu máy tính. Khi thu nhỏ giao diện,
biểu tượng của phần mềm sẽ hiển thị mức nhiệt độ hiện tại trên khay hệ thống,
giúp người dùng dễ quản lý hơn.

Nhược điểm của Real Temp là chỉ có thể quản lý nhiệt độ của
cpu và card đồ họa mà không quản lý nhiệt độ của các loại linh kiện khác (mục
GPU chính là hiển thị nhiệt độ hiện tại của card màn hình).
Download phần mềm hoàn toàn miễn phí tại đây (Sau khi
download, giải nén và kích hoạt file RealTemp.exe để sử dụng ngay mà không cần
cài đặt).
EVEREST Ultimate
Edition:
Được đánh giá là phần mềm hàng đầu hiện nay để theo dõi các
thông tin về linh kiện trên máy tính. Ngoài những thông tin chi tiết như nhà
sản xuất, kiểu thiết bị… phần mềm còn có chức năng cho phép người dùng biết
được nhiệt độ của các linh kiện đang sử dụng.
Download bản dùng thử (30 ngày) của phần mềm tại đây.
Sau khi download và cài đặt, ngay khi kích hoạt chương
trình, danh sách nhiệt độ của các linh kiện (CPU, ổ cứng, mainboard, card đồ
họa…) sẽ được liệt kê và hiển thị ở khay hệ thống.
Để xem thông tin chi tiết hơn, tại giao diện chính của phần
mềm, bạn chọn mục Computer từ menu bên trái, rồi chọn tiếp Sensor từ menu hiện
ra. Các thông tin chi tiết, gồm nhiệt độ, điện năng, tốc độ quay của quạt thông
gió… đều được liệt kê một cách đầy đủ.

Lưu ý: bạn nên thử
nghiệm đồng thời cả 3 phần mềm để có được kết quả chính xác nhất.
Giới hạn nhiệt độ nào
là an toàn?
Với CPU: Nhiệt độ tối đa của mà CPU của AMD có thể chịu được
thường cao hơn so với những loại CPU của Intel. Nhiệt độ tối đa mà các loại CPU
của AMD có thể nhận biết thông qua chỉ cố OPN (Ordering Part Number) in trên
nhãn của CPU.
Với những loại laptop sử dụng CPU của AMD, để đảm bảo an
toàn, bạn nên giữ nhiệt độ của CPU ở mức 60-70 độ C. (Nhiệt độ tối đa có thể
chịu được là 80 – 95 độ C). Tương tự, với laptop sử dụng CPU của Intel, mức
nhiệt độ an toàn nên đạt ở mức 50-60 độ C (Nhiệt độ tối đa có thể chịu được ở
mức 65-75 độ C).
Với các loại máy tính để bàn, do có nhiều điều kiện hơn để
tỏa nhiệt (thùng máy rộng rãi, quạt thông gió mạnh hơn, có thể lắp thêm nhiều
quạt thông gió…) do vậy, nhiệt độ của các linh kiện nên đạt mức thấp hơn so với
ở laptop.
Nếu máy bàn đang sử dụng CPU của AMD, nhiệt độ chấp nhận
được đạt ở mức 50-65 độ C (nhiệt độ tối đa tương đương như ở laptop). Với máy
bàn sử dụng CPU của Intel, nhiệt độ chấp nhận được ở khoảng 45-55 độ C (nhiệt
độ đối đa tương đương như ở laptop.)
Tuy nhiên, trong trường hợp CPU phải xử lý một công việc nào
đó trong một thời gian dài, nhiệt độ của CPU có thể tăng lên trong một khoảng
thời gian.
Với mainboard: để đảm bảo an toàn, nhiệt độ CPU nên dưới mức 45
độ C, và không vượt quá 55-60 độ C.
Ổ cứng: nhiệt độ tối đa mà ổ cứng có thể chịu đựng tùy thuộc
vào các hãng sản xuất khác nhau. Tuy nhiên, thông thường, nhiệt độ tối đa dừng
ở mức 60 độ C. Nếu nhiệt độ ở mức 40-50 độ C là có thể chấp nhận được. Nếu thực
hiện công việc nào yêu cầu truy xuất ổ cứng liên tục, nhiệt độ có thể tăng lên
mức 65-70 độ C.
Card đồ họa: là một trong những linh kiện chịu được nhiệt độ
cao nhất trong máy tính. Theo ghi nhận, có những trường hợp, khi xử lý hình
ảnh, card đồ họa đạt mức nhiệt độ lớn hơn 100 độ C. Nhiệt độ an toàn mà card đồ
họa có thể chấp nhận được là dưới 80 độ C.
Lưu ý: để đảm bảo an
toàn, bạn nên xem tài liệu hướng dẫn kèm theo các linh kiện khi mua để có được mức nhiệt độ chính xác nhất.
Những lưu ý để hạ
nhiệt cho máy tính:
- Nếu nhiệt độ máy tính tăng sau một thời gian sử dụng quá
lâu, nên ngưng sử dụng và shut down hệ thống để máy tính có thời gian nghỉ
ngơi.
- Nếu có điều kiện, lắp đặt thêm quạt thông gió cho thùng
máy, với laptop, có thể mua thêm các đế tản nhiệt để sử dụng.

Đế tản nhiệt, giải pháp thông dụng để hạ nhiệt cho
laptop.
- Nếu có kỹ năng tháo/lắp máy tính, bạn có thể mua thêm keo
tản nhiệt để sử dụng cho CPU, giúp nhiệt độ của CPU không tăng quá cao.
- Không nên mở thùng máy. Nếu cho rằng mở thùng máy để
thoáng gió, giúp hạ nhiệt các linh kiện bên trong, thì bạn đã lầm. Mở thùng máy
sẽ tạo điều kiện cho bụi bám vào các thiết bị, làm cho khả năng thoát nhiệt của
chúng bị giảm sút.
- Đặt máy ở nơi thông thoáng. Thường xuyên vệ sinh các linh
kiện bên trong máy tính, đặt biệt là quạt thông gió trên thùng máy và quạt
thông gió ở CPU. Không để bụi bẩn bám quá nhiều trên các thiết bị.
Phạm Thế Quang Huy