TT - Những công trình nhà vệ sinh với hệ thống xử lý chất thải bằng nước biển đã có mặt tại đảo Trường Sa Lớn và Trường Sa Đông của quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa). Câu chuyện nguồn nước cho nhà vệ sinh trên đảo nay đã được hóa giải.

Lính đảo Trường Sa Đông tăng gia sản xuất - Ảnh: N.C.T.

Đó không chỉ là kết quả của một hoạt động thuần túy khoa học mà còn là những tấm lòng với biển đảo của Tổ quốc.

Từ tấm lòng với đảo xa

Hơn một năm cho việc nghiên cứu và thử nghiệm tại Vũng Tàu, nhóm thực hiện tự tin mang công trình đầu tiên ra đảo Trường Sa Lớn. “Mục tiêu lớn nhất của công trình là tái tạo nguồn nước ngọt vì không thể trực tiếp dùng nước biển để giội nhà vệ sinh” - TS Dán cho biết.

Hầm cầu sẽ là một bể phốt hai ngăn để xử lý chất thải bằng vi sinh với một khoảng thời gian nhất định. Sau đó, nguồn nước lần lượt được dẫn qua bể lắng thô, lắng cặn, lắng tinh, sục ozone trước khi tái sử dụng. Và tất cả bể chứa đều dùng chất liệu composite, đảm bảo việc sử dụng trong môi trường nước biển trên đảo.

Nhóm lắp đặt hệ thống chưng cất nước biển mà 1m3 mỗi ngày sẽ thu được 5-6 lít nước ngọt. Nguồn nước này sẽ bổ sung lượng nước thất thoát mỗi lần sử dụng vì theo tính toán, mỗi lần giội sẽ tốn khoảng 6 lít nước và khi xử lý để tái sử dụng sẽ hao hụt một ít. Còn tháng mưa sẽ tận dụng nước mưa.

Nhưng với bể phốt hai ngăn thì nguồn nước được đem vào xử lý tái sử dụng chưa đảm bảo yêu cầu. Nên trong công trình tại đảo Trường Sa Đông, bể phốt đã được cải tạo thành bốn ngăn, đảm bảo khi đưa qua sục ozone sẽ cho ra nguồn nước có tỉ lệ vi sinh chỉ còn một nửa so với tiêu chuẩn được phép đưa vào sử dụng.

“Mỗi tuần sẽ xử lý nguồn nước một lần trong khoảng 30 phút. Thời gian ấy đủ để vi sinh hoạt động và cũng đủ lượng nước cho mỗi lần xử lý. Nguồn nước sau xử lý không mùi, không màu và sẽ được tuần hoàn sử dụng lại” - TS Dán cho biết.

Một tình yêu với biển đảo

Đại tá Bùi Nam Từ - phó giám đốc Trung tâm Chuyển giao công nghệ mới (Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, Bộ Quốc phòng), một thành viên nhóm nghiên cứu vừa trở về sau khi bàn giao công trình cho đảo Trường Sa Đông - thông tin: “Anh em ngoài đảo rất vui khi đưa công trình này vào sử sụng, lớn nhất là không còn nỗi lo ô nhiễm môi trường về lâu dài”. Ông cũng từng có mặt tại Trường Sa Lớn khi lắp đặt công trình này.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dán, sau hai công trình đưa vào sử dụng, ông cùng các cộng sự rút ra nhiều kinh nghiệm và hoàn thiện hơn về mặt kỹ thuật. Hiện ông đang thử nghiệm các thiết bị chưng cất nước ngọt từ nước biển với công suất cao hơn, có thể 1m3 mỗi ngày cho khoảng 10 lít nước ngọt.

“Theo tính toán của chúng tôi, công trình này rất thích hợp cho nhà giàn DK1. Mỗi nhà giàn khi lắp đặt hệ thống này, trong điều kiện thời tiết thuận lợi có thể cho đến cả trăm lít nước ngọt, thoải mái cho nhu cầu sinh hoạt hằng ngày” - ông nói.

Một trong những cản ngại khi triển khai công trình nhà vệ sinh trên đảo chính là kinh phí. Như công trình gồm ba phòng: hai phòng vệ sinh và một phòng bảo quản hệ thống máy xử lý tại Trường Sa Đông, do phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia vật liệu polymer và composite, ĐH Bách khoa thực hiện mới đây bằng nguồn kinh phí do ĐHQG TP.HCM tặng đã ngốn đến... 400 triệu đồng.

“Thật ra vật liệu, thiết bị không nhiều tiền nhưng chi phí vận chuyển từ đất liền ra đảo, thời gian chờ điều kiện thời tiết thuận lợi để lực lượng công binh xây dựng là bài toán khó với chúng tôi. Giá có nhiều nơi cùng chung tay thì công trình có thể xuất hiện tại nhiều đảo hơn” - đại tá Bùi Nam Từ nói.

QUỐC LINH